In de workshop ‘Valpreventie, van theorie naar praktijk’ op de HKNN Kennisdag geeft geriatriefysiotherapeut Jasper Huberts tips om valrisico bij Huntington te herkennen en te voorkomen.

1. Wat zijn eigenlijk de onderzoekscijfers van vallen en Huntington?

‘Qua landelijke cijfers weten we dat elke vijf minuten een oudere op de spoedeisende hulp belandt na een val. Het is onduidelijk hoeveel hiervan te voorkomen is, maar met een juiste aanpak ben ik er van overtuigd dat we veel valincidenten en daarmee opnames kunnen voorkomen. Over vallen en Huntington is minder bekend. Wel weten we dat chorea en balansproblemen een groter valrisico geven.

Maar ook de cognitieve problemen kunnen een rol spelen. Als iemand moeite heeft om zich te focussen, of dementie een rol speelt, kan de cliënt bijvoorbeeld algauw de rollator vergeten bij het lopen. Verder blijkt uit onderzoek dat mensen met de ziekte van Huntington vaak lichter letsel na een val hebben, dan de mensen die niet deze ziekte hebben. Waarschijnlijk heeft dat onder andere te maken met de manier waarop ze vallen: een valpartij na een ongecontroleerde beweging ziet er anders uit dan wanneer iemand over een snoer struikelt.’

2. Hoe kun je het valrisico van een cliënt bepalen?

'Op landelijk niveau is er een actieplan ontwikkeld dat begint met een valrisico-test met vragen, zoals: ben je het afgelopen jaar gevallen? Ben je bang om te vallen? Ervaar je problemen met het lopen en evenwicht houden? Maar mensen met de ziekte van Huntington hebben automatisch een hoger valrisico door de ziekte, waardoor je al snel gaat onderzoeken welke valrisicofactoren je kunt beïnvloeden om het valrisico te verkleinen.

Je kijkt hierbij naar interne factoren en externe factoren. Interne factoren zijn bijvoorbeeld het hebben van een slecht evenwicht, verminderde spierkracht, een slechtere voedingstoestand of snel duizelig zijn. Externe factoren zijn de omgeving, zoals losliggende kleedjes, gladde oppervlakken of het dragen van de juiste schoenen. Vervolgens kijk je welke discipline kunt inzetten. Bijvoorbeeld een fysiotherapeut voor het verstevigen van de spieren, een ergo die kijkt naar de omgeving, en een verpleegkundige of verzorgende die bijvoorbeeld extra alert kan zijn als de cliënt op bepaalde momenten loopdrang heeft.’

3. Wat leren zorgverleners tijdens jouw workshop op de HKNN Kennisdag op 7 november?

‘Eerst schets ik wat er allemaal bekend is uit de literatuur over vallen. Daarna gaan we samen in gesprek, om te leren van elkaars initiatieven en praktijkvoorbeelden. Het is de bedoeling dat je na de workshop de deur uitloopt met nieuwe kennis over hoe je valrisico bij Huntington kunt herkennen en verminderen.’

Benieuwd naar de workshop van Jasper Huberts? Kom naar de HKNN Kennisdag ‘Aan de slag met vallen en verslikken’ op 7 november >>