‘Kennis moet mensen bereiken op een manier die bij hen past’

Afbeelding
Foto

‘Kennis moet mensen bereiken op een manier die bij hen past’

Interview met dr. Susanne de Bot, hoofd van het LUMC Huntington Expertisecentrum

Vorig jaar werkten experts van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) mee aan twee podcastafleveringen over de ziekte van Huntington. Voor Huntington Nederland was dat een mooi moment om stil te staan bij een bredere ontwikkeling: de manier waarop het LUMC kennis over Huntington toegankelijk maakt voor cliënten, naasten en zorgprofessionals. We spraken daarover met Susanne de Bot, neuroloog en hoofd van het Huntington Expertisecentrum binnen het LUMC.

‘Heel waardevol voor patiënten en naasten’
De Bot kijkt met plezier terug op haar bijdrage aan de podcast. Niet alleen omdat het een prettige vorm was om aan mee te werken, maar vooral omdat het iets toevoegt voor de mensen om wie het gaat. Dit ontstond juist ook door een ervaringsdeskundige en zorgprofessional samen aan het woord te laten. “Het was erg leuk om te doen, maar vooral ook heel waardevol voor patiënten en hun naasten. Wat ik daarbij extra krachtig vond, was dat niet alleen ‘de expert’ aan het woord kwam, maar ook een ervaringsdeskundige, iemand die het écht heeft meegemaakt.”

“Bovendien is het fijn om iets aan te kunnen bieden dat een keer niet op schrift staat en niet aan een vast moment gebonden is. Mensen kunnen luisteren wanneer het hen uitkomt.” Juist die toegankelijkheid maakt de podcast volgens haar zo bruikbaar in de praktijk. “In de spreekkamer raad ik de afleveringen regelmatig aan. Soms verwijs ik ook gericht naar specifieke onderdelen, bijvoorbeeld over wel of niet testen of over vraagstukken rond het levenseinde. Dat maakt het concreet en passend voor de situatie van dat moment.”

Kennis delen op verschillende manieren
De podcast staat niet op zichzelf. Het LUMC zet zich op veel verschillende manieren in om kennis over de ziekte van Huntington te verspreiden. Dat gebeurt bewust via verschillende kanalen en voor verschillende doelgroepen. “Voor een breed publiek delen we informatie via onze website en via LinkedIn, zowel via onze eigen kanalen als via persoonlijke accounts van onderzoekers uit het team”, vertelt De Bot. 

Ook zoekt het LUMC geregeld het bredere publieke debat op. Zo was zij te horen in een interview op NPO Radio 1, waarin zij duiding gaf bij berichtgeving over een mogelijke doorbraak in gentherapie voor de ziekte van Huntington.
Daarnaast draagt het LUMC bij aan publicaties. Zo leverden Susanne de Bot en Emilia Bijlsma (klinisch geneticus in het LUMC) een bijdrage aan het inleidende hoofdstuk van het onlangs verschenen boek Gezichten van Huntington van Maarten en Dorine Boersema.

Voor patiënten en naasten
Voor patiënten en hun naasten zet het LUMC sterk in op ontmoeting, uitleg en toegankelijke informatie. Medewerkers van het expertisecentrum verzorgen regelmatig presentaties tijdens Huntington Cafés, de landelijke ledendag van de Vereniging van Huntington en de Huntington Familiedag.
Ook werkt het LUMC mee aan webinars voor patiënten en naasten, zoals het webinar Hoop, onderzoek en realiteit; een gesprek over de AMT-130-resultaten. Daarnaast levert het team bijdragen aan het Kontaktblad van de Vereniging van Huntington. 

Ook voor zorgprofessionals
Niet alleen patiënten en naasten, ook zorgprofessionals vormen een belangrijke doelgroep. Het LUMC draagt actief bij aan onderwijs, nascholing en vakinhoudelijke verspreiding van kennis over Huntington.
“Emilia Bijlsma en ik hebben het afgelopen jaar meegewerkt aan een hoofdstuk over Huntington in het leerboek Probleemgeoriënteerd denken in de neuropsychiatrie, voor neurologen en psychiaters.” Daarnaast verzorgt het LUMC presentaties op landelijke nascholingen voor neurologen en klinisch genetici en leverde het team een bijdrage aan een nascholingstijdschrift voor huisartsen.

De Bot is ook als bestuurslid van de Nederlandse Werkgroep voor Bewegingsstoornissen betrokken bij het delen van actuele kennis. “Via onze nieuwsbrief voor neurologen schrijven we over de stand van zaken bij Huntington en op de wetenschapsdagen van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie presenteren we ons onderzoek.”

Verbonden met internationale netwerken
Ook internationaal is het LUMC actief. Als expertisecentrum is het aangesloten bij het European Reference Network for Rare Neurological Diseases en bij het European Huntington’s Disease Network. Binnen die netwerken werkt het team mee aan kennisuitwisseling, webinars en congressen, onder meer rond juveniele Huntington. Die combinatie van onderzoek, onderwijs en praktijkgerichte kennisdeling maakt volgens De Bot dat er in Nederland veel in beweging is. “Als je ziet hoe we in Nederland samenwerken vanuit de UMC’s, Huntington Nederland en de Vereniging van Huntington, dan is er het afgelopen jaar heel veel bereikt. Dat is echt waardevol. Nu is het vooral belangrijk om dat vast te houden.”

Kansen voor verdere samenwerking
Voor de toekomst ziet De Bot duidelijke kansen om de samenwerking verder te versterken. “Betrek de UMC’s nog meer bij werkgroepen, strategische keuzes en nieuwe initiatieven. Wij hebben binnen het LUMC een heel team van enthousiaste onderzoekers die daar graag aan bijdragen.”
Daarmee raakt zij aan de kern van goede kennisdeling: niet alleen kennis ontwikkelen, maar die ook delen op een manier die mensen bereikt en verder helpt. Van podcast tot publicatie, van webinar tot nascholing: het LUMC laat zien dat kennis over Huntington pas echt waarde krijgt als die toegankelijk, toepasbaar en verbonden is.

Beluister hier podcastaflevering 3: Kennis en ervaring rondom het testproces en 4: De eerste symptomen, met bijdrage van het LUMC over de ziekte van Huntington.

Type
Doelgroep
Thema
Afbeelding
presentatie

Bekijk kennisproduct

Fysiotherapeut Rens Pleijster en logopedist Charlotte Landers-Breeman (beide werkzaam bij Topaz Overduin) presenteerden tijdens de netwerkdag veelbelovende resultaten van een pilotstudie naar expiratiekrachttraining voor mensen met Huntington. 

Afbeelding
Presentatie

Bekijk kennisproduct

Psychologen Lyanne Parlevliet en Jacqueline de Ridder (Topaz) lieten tijdens de netwerkdag zien hoe de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling (SEO) helpt om overvraging en agressie bij cliënten te voorkomen. Het model biedt teams extra handvatten om aan te sluiten bij het emotionele niveau van de cliënt, wat vaak lager ligt dan het cognitieve vermogen. 

Afbeelding
Presentatie

Bekijk kennisproduct

Hersenschade zorgt er vaak voor dat cliënten hun eigen achteruitgang ontkennen of bagatelliseren, wat leidt tot een verlies van een gedeelde werkelijkheid met mantelzorgers. Tijdens de netwerkdag van Huntington Nederland op 28 mei 2026 deelde Dr. Anouk van Loon de nieuwste inzichten uit ‘Project BRAIN’ en bespark ze het complexe fenomeen van verminderd ziekte-inzicht (impaired awareness). 

Afbeelding
Presentatie

Bekijk kennisproduct

Tijdens de netwerkdag van Huntington Nederland op 28 mei 2026 gaf Cathelijn van Baar een presentatie over de impact van Huntington op gezinnen.
Onder de titel ‘Blik op het gezin’ lieten zij zien waarom Huntington niet alleen de cliënt raakt, maar het hele gezinssysteem. De centrale boodschap: goede Huntingtonzorg vraagt om oog voor het hele gezin.

Afbeelding
Podcast

Bekijk kennisproduct

Wat is de ziekte van Huntington eigenlijk? Eva en Ilse gaan hierover in gesprek met Rob Haselberg. Rob is bestuurslid bij de Vereniging vanHuntington, komt uit een Huntingtonfamilie, en doet als wetenschapper onderzoek naar een medicijn. Hij kan er dus alles over vertellen.

Afbeelding
Podcast

Bekijk kennisproduct

Wat is de ziekte van Huntington eigenlijk? Eva en Ilse gaan hierover in gesprek met Rob Haselberg. Rob is bestuurslid bij de Vereniging vanHuntington, komt uit een Huntingtonfamilie, en doet als wetenschapper onderzoek naar een medicijn. Hij kan er dus alles over vertellen.

 

Afbeelding
Zorgprogramma

Bekijk kennisproduct

Dit zorgprogramma beschrijft het zorgaanbod voor mensen met de ziekte van Huntington die thuis wonen, en is bedoeld voor professionals die hen ondersteunen. Het biedt handvatten voor het organiseren, coördineren en uitvoeren van passende zorg en behandeling in de thuissituatie. Denk aan consultatie, diagnostiek, advieszorg en behandeling, afgestemd op de hulpvragen van de persoon met Huntington en zijn gezin.

 

Afbeelding
Zorgprogramma

Bekijk kennisproduct

Over complete, goed afgestemde en persoonsgerichte Huntingzorg zijn er afspraken gemaakt. Een zorgprogramma beschrijft de totale zorg: waaruit bestaat de zorg, hoe ziet de zorgplanning eruit, in welke vorm wordt de zorg gegeven en wie zijn de zorgverleners?

 

Afbeelding
Handreiking

Als thuis wonen niet langer mogelijk is, verhuizen mensen met de ziekte van Huntington vaak naar een verpleeghuis dat verbonden is aan een van de Regionale Expertise Centra. In deze handreiking geven we adviezen voor een veilige en comfortabele fysieke leefomgeving.

Bekijk kennisproduct

 

Afbeelding
Presentatie

Mensen die zorgen voor een naaste met de ziekte van Huntington en kinderen die opgroeien met een ouder die deze ziekte heeft, ervaren specifieke uitdagingen en behoeften. Deze factsheet biedt inzicht in deze uitdagingen en geeft handvatten voor passende ondersteuning, afgestemd op de behoeften van beide groepen.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Eindfase en palliatieve zorg  met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Werk met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Sociale activiteiten en recreatie met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Slaaproutine met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Zelfzorg met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Zitten en houding met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Eten en drinken met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Huishouden met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Meedoen in de gemeenschap met de ziekte van Huntington.

Dit product is in het engels.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Sondevoeding bij ziekte van Huntington

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Gastro-oesophagale reflux en/of vomeren bij ziekte van Huntington

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Kauw- en slikstoornissen bij ziekte van Huntington

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Gewichtsverloop bij ziekte van Huntington

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Folder

Darmklachten bij ziekte van Huntington

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Richtlijn

Er zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld door het European Huntington's Disease Network (EHDN) voor fysiotherapeuten die werken met mensen met de ziekte van Huntington. 



Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Richtlijn

Er zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld door het European Huntington's Disease Network (EHDN) voor fysiotherapeuten die werken met mensen met de ziekte van Huntington. Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Richtlijn

Er zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld door het European Huntington's Disease Network (EHDN) voor fysiotherapeuten die werken met mensen met de ziekte van Huntington. Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Richtlijn

Er zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld door het European Huntington's Disease Network (EHDN) voor fysiotherapeuten die werken met mensen met de ziekte van Huntington.  Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Richtlijn

Een Moreel Beraad is een gesprek waarin de deelnemers gezamenlijk een ethische kwestie uit het werk bespreken. Dit gaat gestructureerd, aan de hand van een methode, begeleid door een gecertificeerde gespreksleider. Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Richtlijn

Er zijn verschillende richtlijnen ontwikkeld door het European Huntington's Disease Network (EHDN) voor fysiotherapeuten die werken met mensen met de ziekte van Huntington. Bijvoorbeeld over bewegen en loophulpmiddelen.

Bekijk kennisproduct

Afbeelding
Webinar

Bekijk kennisproduct

Op 16 november vond de netwerkdag plaats. Ditmaal in het teken van de promotieonderzoeken die er binnen het kennisnetwerk worden uitgevoerd. In de ochtend werden deelnemers bijgepraat over 8 startende, lopende en afgeronde onderzoeken. En in de middag was er ruimte voor de vakgroepen om in gesprek te gaan.

Thema
Locaties
Afbeelding
C. van Baar

Thuisbegeleiding: optimale zorg voor huishoudens met Huntington

Afbeelding
Annemiek Helmers

Identiteit bij de mensen met de ziekte van Huntington in de langdurige zorg: stabiliteit, verandering en implicaties voor de praktijk

Afbeelding
Ruth Veenhuizen

BRAIN-onderzoek: Verminderd ziekte-inzicht bij de ziekte van Huntington

Afbeelding
Maud Daemen

Kinderen in een Huntingtongezin: ervaringen en ondersteuningsbehoeften

Afbeelding
Maud Daemen

Huntington Partner in Balans: Online ondersteuning voor naasten

Afbeelding
Marina Ekkel

Advanced HD-onderzoek: Het functioneren, de kwaliteit van leven en de zorg in de laatste levensfase van patiënten met de ziekte van Huntington

Afbeelding
Joyce Heffels

Kwaliteit van zorg voor mensen met de ziekte van Huntington in verpleeghuizen

Afbeelding
Gregory Sprenger

Pijn bij de ziekte van Huntington: een onderbelicht symptoom

Afbeelding
Kennisdelen

Huntington Support App: Informatie binnen handbereik

Afbeelding
Kennisdelen

Wat brengt de Triple-C-methode Huntington?

Afbeelding
Kennisdelen

Proeftuin: Innovatieve zorghulpmiddelen bij Huntington

Afbeelding
Kennisdelen

Mobiliteit bij Huntington in de laatste fase

Afbeelding
Dorine Boersema

Palliatieve zorg bij Huntington

Aanbieder
Type
Afbeelding
Kennisdelen

Dit is de module Slikken en voeding, de tweede module uit de Leerlijn zorgprofessional Huntington. De module Slikken en voeding maakt deel uit van de basisleerlijn die is vastgesteld binnen Huntington Nederland.

Wat ga je leren?

Na het volgen van deze training heb je voldoende kennis opgedaan over het slikproces. Verder kan je adequaat handelen bij verslikken en verstikken.

Ook is er kennis over hoe aanpassingen te doen aan het eten en drinken (IDDSI) en hoe gewichtsverlies kan worden tegen gegaan. Tenslotte wordt de houding van de cliënt tijdens het eten en drinken besproken, evenals de rol van goede communicatie en mondverzorging.


 

Afbeelding
Kennisdelen

Een Moreel Beraad is een gesprek waarin de deelnemers gezamenlijk een ethische kwestie uit het werk bespreken. Dit gaat gestructureerd, aan de hand van een methode, begeleid door een gecertificeerde gespreksleider.

bekijk scholing

Afbeelding
Kennisdelen

Dit is de starttraining met daarin de basis om professioneel te kunnen werken met cliënten met de ziekte van Huntington. 



Wat ga je leren?

Na het volgen van deze training heb je kennis van de ziekte van Huntington: de ontdekking ervan, de symptomen, de erfelijkheidskwestie, de ziektefasen en de gevolgen voor relaties.

Afbeelding
Kennisdelen

Leerdoel van de scholing

In deze in company training krijgen zorgmedewerkers die werken met de ziekte van Huntington in het verpleeghuis of ambulant handvatten om effectief te communiceren met bewoners en cliënten ambulant.

bekijk scholing

Afbeelding
Een meneer zit op een stoel terwijl een andere persoon naar een magazine kijkt - Uitgesneden

De folder 'Het coronavirus en de ziekte van Huntington: hoe om te gaan met stress' (pdf) geeft informatie over de risico's van het coronavirus voor huntingtonpatiënten. Verder bevat de folder informatie over het herkennen van en omgaan met stress, tips om fit te blijven in deze periode en tips voor parnters en/of mantelzorgers.  

Bekijk de folder

17:30-19:30 uur

Specialist ouderengeneeskunde

Onderzoek

Verpleging & verzorging

Vaktherapeuten

Ergotherapie

Psychologie

Logopedie

Geestelijke verzorging

Fysiotherapie

Diëtetiek

Dagbehandeling

Casemanagement